Tuesday, 5 March 2013

Lalpa thuawih - malsawmna hnar


Hagaia 1:5-6
Raymond Lalnunsiama 

BC 538 kuma Kura a lo lal khan Saltang tam tak an rama kir a an sakhaw biakna hmun din thar an phal sak a. Juda te chuan Jerusalem tempul sa turin hma thar an la a. Amaherawhchu hmelma ten an tihbuai reng avangin an thawk hlei thei lova. BC 520 vel khan Zawlnei Hagaia hian Pathian Biak In din thar leh tura fuihna thu a dawng ta a. Pathian Biak In an sak phawt chuan Khua eng ang pawhin kheng mahse malsawm a tiam a, beiseina thlamuanna leh nun thar a pek tur thu a tlangau pui a ni.

1. Lalpa temple i sa ang u:
Kan Kohhran in Pathian Biak In kan sa mek a, Pathian malsawmna hmuh theihin kan dawng a, Kum reilo te chhungin Biak In tha tak kan din thei ta. Amaherawhchu tun aia thahnem kan ngaih thar lehzual te pawh a tul awm e. Bible a kan hmuh ang khan keinin in tha pui pui kan sak lai mek hian kan Pathian Biak In hi kan hlamchhiah hlauh dah ang e. Israel fate pawhin Pathian Biak In an hlamchhiah a, anmahni in benbelna ringawt ang ngaihtuah a, chumi rahchhuah chu Pathian in a malsawmna a hnuk kir a, an beisei ang engmah an phak tawh lo. Hagaia 1:6 ah  chuan heti hian kan hmu Tam tak in chîng a, tlêmte in seng si; in ei a in tlai si lo; in in a in kham si lo; in sin a, in lum chuang si lo; inhlawhfa chuan ip pawpa thlâk atân mai a  hlawh a ni.
Hemi thu hi Hagaia 1: 9 ah a rawn hrilhfiah lehin Mahni in sa in in buai theuh a, ka in chu chhe rem rum a in hlamchhiah vang  a ni tiin a rawn ziak a. Kohhran mite pawikhawih avangin Kohhran mi ni ve lem lote pawn an thei tih kan hriat thar a tha awm e. Hagaia 1:10 -11 Chuvâng chuan vânin daifîm tla tûr a hrênsak che u a, lei chuan a rah a hrênsak bawk che u a ni. Lei chungah te, tlâng chungah te, buh chungahte, uain chungah te, hriak chungah  te, lei a\anga thil lo chhuak chungah te, mihring chungah te, ran chungah te, kuta thawhchhhuah zawng zawng chungah te khua ka tikhêng a ni e.
He kan hmuh theih Pathian Biak In piahlamah kan thinlungah Pathian Biak In hi kan sak a pawimawh a. Lalpa chenna tlaka kan in vawn uluk a ngai. He khawvel ropuina leh sanna ringawt te, khawvel khawsaknaa kan intihbuai luattuk na lamah Pathian kan hawisan a, kan rawngbawlna kan ngaihthah a, keimahni hamthatna ringawt kan buaipui anih vaih chuan  Pathian thinurna kan chungah alo thleng ang a, malsawmna min pek thin zawng zawng hi a hnukkir leh vek ang  tih a hlauhawm khawp mai.

2. In hnenah ka awm zel dawn a ni:
Hagaia hnena Pathian thuchah lo thleng chu Israel te chuan an zawmin Pathian Biak In sa tur chuan an penchhuak ta a.  Judai ram awptu Jehozadaka leh Puithiam Lalber Josua te pawh chuan Pathian Biak In sa tur chuan mipui an kohkhawm ta a, hmelma chhuanlam a hmanga Pathian Biak In sa thei ngai lo te khan tunah chuan an rinchhan tur tak leh an kulhpui zawk chu Pathian a nih zia an lo hrechiang ta.  In hnenah ka awmzel dawn a lawm titu lam chu thlirin, rinchhan tur dik tak chu an lo ring ta.  A thutiama ding nghet thin kan Pathian chuan Aigupta ram a\anga in lo chhuah laia thu ka thlun pui che u ang khân in zîngah  ka thlarau a la chêng reng a ni, hlau suh u (Hagaia 2:5) tiin a thlamuan a ni.   Pathian thlarau keimahniah hian a awm tak tak em? Thlarau thianghlim tel lova tisa taka rawngbawltu kan nih vaih chuan kan rawngbawlna hi a nung mawh hle ang a. Kan thawkrim thlawn a mai a ni dawn a ni .Lalpa rawng kan bawlna kawngah hian harsatna, manganna, thlemna chi hrang hrang kan tawng thin.  Lungngaihna leh buaina eng ang pawh tawk ila Setana chu hnehna kan puankhum ngam tawh anih chuan Lalpa thlarau chu kan hnenah a awm reng, zamna tur engmah a awm lo. Pathian thlarauh keimahni a awma chu kan chakna hnar, chaw tha min petu a ni tih kan hriatnawn fo a tha. Dik tak leh huai taka awm mai tur kan ni tih kan hriat thar a 
tha awm e.
3. Lalpan malsawm a tiam
Kan sum lakluh dan te a dik em? Thamna bawlhhlawh te hi kan hnar phal tak tak em? Anih leh sawma pakhat hi kan pe phal tak tak em? Kan Pathian hian kan thilpek te hi a thianghlim lo min tihsak ve mai ang tih ava hlauhawm em?
Israel fate pawhin an mahni hreawmna leh an nun raltitna theihnghilh a Lalpa tana an han penchhuah chiah khan engnge kan hmuh? Hagaia 2:19 ah chuan A chi chu buh inah a la awm em ni? Grêp hrui te, theipui kûng te, pawmgranet te leh olive thing te chu a la rah lo; vawiin ni a\ang hian mal ka sawm ang che u. Kan Pathian hi a rintlak a ni tih hi i hre thar ang u. 
A lam an hawi duh loh laia an buhin atang pawha malsawmna an dawn tawh chhem bo sak tu khan a hnen lam an hawi meuh chuan Malsawmna an beisei phak bak a pe ta a. Kan ringtu nunah pawh hian Pathian hi kan hnaih a, kan belhbul poh leh  thlarau lam malsawmna kan dawng nasa mai dawn a lo ni zawk.
Kan hmaah harsatna chhumpui, manganna leh beidawnna namenlo in min lo hmuak a ni tih hria ila, mi sawisel leh rel pawh kan tawk dawn. A hreawmna tuar ve ting tang a malsawmna dawng leh phak si lo hian kan tawp ang tih a hlauhawm hle mai. Tawrhna phena malsawmna chu chang ve ngei turin Kohhran hote i in buatsaih ang u.

2 comments:

thanpuia heck said...

poi in tih em em lauh chuan eng domain nge in em?min hrilh thei

thanpuia heck said...

eng domain nge in hman min hrilh thei em?